Hỏi đáp về Luật Bầu cử và vai trò của hội viên phụ nữ trong tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026

Ngày 23/5/2021, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2021 -2026. Đây là sự kiện chính trị hệ trọng của đất nước; là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Nhà nước trong năm 2021. Bầu cử còn là ngày hội lớn của toàn dân và toàn quân ta. Để cán bộ, hội viên phụ nữ hiểu rõ hơn những nội dung về bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026, Bản tin phụ nữ Hưng Yên cung cấp tài liệu hỏi đáp Luật Bầu cử và vai trò của hội viên, phụ nữ trong tham gia bầu cử như sau:

Câu 1: Tại sao nói bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp vừa là quyền vừa là nghĩa vụ của công dân?

Trả lời:

Quyền bầu cử là một quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp, pháp luật quy định, bảo đảm cho mọi công dân có đủ điều kiện thực hiện việc lựa chọn người đại biểu của mình vào cơ quan quyền lực Nhà nước.

Bầu cử là một thể chế dân chủ đã có từ lâu. Nhà nước ta là Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Nhân dân tổ chức ra Nhà nước bằng cách bầu ra các cơ quan quyền lực nhà nước. Do đó, bầu cử vừa là quyền, vừa là nghĩa vụ của công dân. Vì, thông qua bầu cử, nhân dân trực tiếp bỏ phiếu tín nhiệm bầu người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của mình, để thay mặt mình thực hiện quyền lực nhà nước; thông qua bầu cử mà nhân dân góp phần tham gia việc thiết lập ra bộ máy nhà nước để tiến hành các hoạt động quản lý xã hội.

Câu 2: Những ai có quyền bầu cử; Những người nào không được ghi tên vào danh sách cử tri?

Trả lời:

Công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hoá, nghề nghiệp, thời hạn cư trú, đủ mười tám tuổi trở lên đều có quyền bầu cử.

Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân quy định người đang bị tước quyền bầu cử theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, người bị kết án tử hình đang trong thời gian chờ thi hành án, người đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo, người mất năng lực hành vi dân sự nếu đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ được khôi phục lại quyền bầu cử, được trả lại tự do hoặc được cơ quan có thẩm quyền xác nhận không còn trong tình trạng mất năng lực hành vi dân sự thì được bổ sung vào danh sách cử tri và được phát thẻ cử tri theo quy định tại Điều 29 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân.

Những người thuộc các trường hợp sau đây không được ghi tên vào danh sách cử tri: Người đang bị tước quyền bầu cử theo bản án, quyết định của Tòa án nhân dân đã có hiệu lực pháp luật; Người bị kết án tử hình đang trong thời gian chờ thi hành án; Người đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo; Người mất năng lực hành vi dân sự.

Câu 3: Quyền ứng cử là gì? Những ai có quyền ứng cử? Hội viên, phụ nữ có quyền ứng cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp?

Trả lời:

Quyền ứng cử là một quyền cơ bản của công dân được ghi nhận trong Hiến pháp, là quy định của pháp luật về khả năng của công dân thể hiện nguyện vọng của mình được ứng cử làm đại biểu Quốc hội.

Theo Điều 27 Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 thì: Công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hóa, nghề nghiệp, thời hạn cư trú, đủ hai mươi mốt tuổi trở lên đều có quyền ứng cử.

Pháp luật về bầu cử đại biểu Quốc hội còn quy định tiêu chuẩn của đại biểu Quốc hội để cử tri lựa chọn trong số các ứng cử viên bầu ra những người đại diện trong cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất. Cử tri căn cứ vào các tiêu chuẩn này để lựa chọn bầu các đại biểu Quốc hội.

Hội viên, phụ nữ đáp ứng được các tiêu chuẩn của đại biểu Quốc hội và HĐND quy định tại Luật tổ chức Quốc hội và Luật Tổ chức chính quyền địa phương có quyền được ứng cử làm đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, đồng thời phải nộp hồ sơ ứng cử chậm nhất là 70 ngày trước ngày bầu cử.

Câu 4: Việc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND được tiến hành theo nguyên tắc nào?

Trả lời: Điều 1 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND năm 2015 quy định: Việc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân được tiến hành theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Đó cũng là những tư tưởng chỉ đạo trong việc tổ chức bầu cử, thể hiện bản chất dân chủ của Nhà nước ta.

Câu 5: Tiêu chuẩn của đại biểu HĐND được quy định như thế nào?

Trả lời: Điều 7 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, sửa đổi bổ sung 2019 quy định tiêu chuẩn của đại biểu HĐND như sau:

- Trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp, phấn đấu thực hiện công cuộc đổi mới, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

- Có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam.

- Có phẩm chất đạo đức tốt, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, gương mẫu chấp hành pháp luật; có bản lĩnh, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền và các hành vi vi phạm pháp luật khác.

- Có trình độ văn hóa, chuyên môn, đủ năng lực, sức khỏe, kinh nghiệm công tác và uy tín để thực hiện nhiệm vụ đại biểu; có điều kiện tham gia các hoạt động của HĐND.

- Liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân, được Nhân dân tín nhiệm.

Câu 6: Đại biểu HĐND có trách nhiệm và quyền hạn gì?

Trả lời: Từ Điều 93 đến Điều 100 của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, sửa đổi bổ sung 2019 quy định trách nhiệm và quyền hạn của đại biểu HĐND như sau:

* Về trách nhiệm của đại biểu HĐND

Tham dự kỳ họp HĐND; liên hệ chặt chẽ với cử tri và chịu sự giám sát của cử tri, phản ánh ý kiến, kiến nghị của cử tri; tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân.

* Về quyền của đại biểu HĐND

Chất vấn lãnh đạo và thành viên Ủy ban nhân dân, Chánh án Toà án nhân dân và trưởng viện kiểm sát nhân dân cùng cấp; kiến nghị HĐND bỏ phiếu tín nhiệm những người do HĐND bầu ra; yêu cầu các cơ quan, tổ chức hữu quan thi hành các biện pháp cần thiết để chấm dứt những hành vi, vi phạm pháp luật; yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin liên quan đến việc thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân đó; được quyền miễn trừ không bị bắt giam, giữ, khởi tố, khám xét nơi ở nếu không có sự đồng ý của HĐND.

Câu 7: Việc bỏ phiếu được bắt đầu và kết thúc khi nào? Việc bỏ phiếu có thể bắt đầu sớm và kết thúc sớm hoặc muộn hơn không? Ai có quyền quyết định?

Trả lời:

Việc bỏ phiếu bắt đầu từ bảy giờ sáng đến bảy giờ tối cùng ngày. Tùy tình hình địa phương, Tổ bầu cử có thể quyết định cho bắt đầu việc bỏ phiếu sớm hơn nhưng không được trước năm giờ sáng hoặc kết thúc muộn hơn nhưng không được quá chín giờ tối cùng ngày.

Câu 8: Cử tri có được bầu cử thay không?

Trả lời:

Điều 69 Luật Bầu cử quy định về nguyên tắc bỏ phiếu như sau: Mỗi cử tri có quyền bỏ một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và một phiếu bầu đại biểu HĐND tương ứng với mỗi cấp HĐND.

Cử tri phải tự mình đi bầu cử, không được nhờ người khác bầu cử thay, trừ trường hợp cử tri vì khuyết tật không tự bỏ phiếu được thì nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu.

Trong trường hợp cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật không thể đến phòng bỏ phiếu được thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến chỗ ở, chỗ điều trị của cử tri để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử. Đối với cử tri là người đang bị tạm giam, người đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc mà trại tạm giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc không tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng hoặc cử tri là người đang bị tạm giữ tại nhà tạm giữ thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử.

Câu 9: Người không tự mình viết được phiếu bầu có được nhờ người khác viết hộ hay không?

Trả lời:

Cử tri không thể tự viết được phiếu bầu thì được nhờ người khác viết hộ, nhưng phải tự mình bỏ phiếu; người viết hộ phải bảo đảm bí mật phiếu bầu của cử tri. Trường hợp cử tri vì khuyết tật không tự bỏ phiếu được thì nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu. Khi cử tri viết phiếu bầu, không ai được xem, kể cả thành viên Tổ bầu cử.

Câu 10: Tỷ lệ nữ được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND được quy định như thế nào?

Trả lời: Theo Điều 8, Điều 9 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND năm 2015 quy định:

Số lượng phụ nữ được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội do Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến trên cơ sở đề nghị của Đoàn Chủ tịch Ban chấp hành Trung ương Hội LHPN Việt Nam, bảo đảm có ít nhất 35% tổng số người trong danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội là phụ nữ.

Hội đồng nhân dân các cấp dự kiến số lượng người được giới thiệu để ứng cử đại biểu HĐND các cấp, trong đó bảo đảm có ít nhất 35% tổng số người trong danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu HĐND là phụ nữ.

Câu 11: Hội viên, phụ nữ cần làm gì để góp phần đạt tỷ lệ 35% tổng số người trong danh sách chính thức là phụ nữ ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND?

Trả lời: Để góp phần đạt tỷ lệ 35% tổng số người trong danh sách chính thức là phụ nữ ứng cử đại biểu Quốc hội và HĐND, hội viên, phụ nữ cần:

- Tham gia các cuộc tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử. Tìm hiểu pháp luật về bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND để hiểu đầy đủ về những quy định trong bầu cử.

- Tham gia đầy đủ các cuộc họp về bầu cử ở địa phương, đọc thông tin, theo dõi tin tức trên Đài phát thanh, truyền hình về Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp.

- Nghiên cứu kỹ tiểu sử ứng cử viên. Lắng nghe các ứng cử viên trình bày chương trình hành động. Lựa chọn các ứng cử viên nam, nữ đủ tiêu chuẩn, đủ đức, đủ tài để bầu vào Quốc hội, HĐND các cấp. Lựa chọn những người có thể đại diện cho quyền, lợi ích chính đáng và nói lên được tiếng nói của phụ nữ, nhân dân địa phương.

- Trực tiếp và vận động các cử tri khác đi bầu cử; Tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu, không nhờ người khác bầu hộ, bầu thay…

Ban Tuyên giáo - Chính sách

Hội LHPN tỉnh

In trang Quay lại Lên trên
Các tin khác
- Thay đổi định kiến giới từ giáo dục gia đình (29/11/2021)
- Chỉ thị của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp tỉnh Hưng Yên nhiệm kỳ 2021 -2026 -----(17/03/2021)
- Bình đẳng giới được ghi nhận thế nào qua 2 bản hiến pháp đầu tiên của nước ta?(05/06/2020)
- Thúc đẩy công tác bình đẳng giới(28/05/2020)
- Đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật để bảo vệ trẻ em trước nạn bạo hành(20/04/2020)
- Tác động của vi-rút corona có thể nặng nề với phụ nữ hơn nam giới - Lý do là đây(07/04/2020)
++ THÔNG BÁO
+ Cụm thi đua Hội LHPN các tỉnh đồng bằng sông Hồng: Bàn giải pháp hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp
Lịch làm việc
Thông báo mời hợp
Thư điện tử
++ VIDEO HOẠT ĐỘNG
- Phụ nữ Hưng Yên khởi nghiệp từ hoạt động bảo vệ môi trường
- Những người phụ nữ năng động giỏi việc nước, đảm việc nhà
- BÀI PHÁT BIỂU
++ HỆ THỐNG VĂN BẢN
Văn bản ban hành của Hội
Văn bản ban hành của tỉnh
Công báo tỉnh Hưng Yên
LƯỢT TRUY CẬP
Đang online: 46
Hôm nay 138
Tháng này: 33,806
Tất cả: 296,550
THƯ VIỆN ẢNH